বাক্-সংহতি (One Word Substitution) – সংজ্ঞা, নিয়ম, উদাহৰণ, অনুশীলনী
| Chapter Name | বাক্-সংহতি |
| Category | অসমীয়া ব্যাকৰণ |
| Class Level | ৫ম, ৬ষ্ঠ, ৭ম, ৮ম, ৯ম, ১০ম |
| Language | অসমীয়া |
| Practice Set | Available |
প্ৰিয় ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকল,
অসমীয়া ব্যাকৰণৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায় হৈছে বাক্-সংহতি। পঞ্চম শ্ৰেণীৰ পৰা দশম শ্ৰেণীলৈকে বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাত এই অধ্যায়ৰ পৰা নিয়মিতভাৱে প্ৰশ্ন সোধা হয়। সেয়েহে কেৱল সংজ্ঞা জানিলেই নহয়, ইয়াৰ নিয়ম আৰু উদাহৰণসমূহো ভালদৰে শিকাটো অতি প্ৰয়োজন।
বাক্-সংহতি শিকিলে বহু শব্দৰ সলনি এটা উপযুক্ত শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিব শিকিব। ইয়াৰ ফলত ভাষা অধিক শুদ্ধ, চমু, সুন্দৰ আৰু আকৰ্ষণীয় হয়। ৰচনা, চিঠি, আবেদন, ব্যাকৰণ আৰু অন্যান্য লিখনীতো ইয়াৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
এই পাঠত মই বাক্-সংহতিক একেবাৰে সহজ ভাষাত বুজাইছোঁ। লগতে পৰীক্ষাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ সংজ্ঞা, নিয়ম, বৈশিষ্ট্য, বহুতো উদাহৰণ আৰু অনুশীলনী সংযোজন কৰা হৈছে। মোৰ পৰামৰ্শ হৈছে—প্ৰথমে বিষয়টো বুজি লওক, তাৰ পিছত উদাহৰণসমূহ মনোযোগে পঢ়ক আৰু নিয়মিত অনুশীলন কৰক। এইদৰে শিকিলে বাক্-সংহতি আপোনাৰ বাবে সহজ হৈ পৰিব আৰু বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাতো আত্মবিশ্বাসেৰে উত্তৰ লিখিব পাৰিব।
বাক্-সংহতি (One Word Substitution)
বাক্-সংহতিৰ সংজ্ঞা
বহু শব্দ বা এটা বাক্যাংশক এটা মাত্ৰ উপযুক্ত শব্দেৰে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি। ইয়াকেই বাক্-সংহতি বা কথা-সংক্ষেপকৰণ বোলা হয়।
সহজ ভাষাত ক'বলৈ গ'লে—
যেতিয়া আমি বহু শব্দ ব্যৱহাৰ নকৰি, সেই একে অৰ্থটো এটা মাত্ৰ শব্দেৰে প্ৰকাশ কৰোঁ, তাকেই বাক্-সংহতি বোলা হয়।
উদাহৰণ
• যিজনে দেশক ভাল পায় → দেশপ্ৰেমিক
• যিজনে মিছা নকয় → সত্যবাদী
• যিজনে সকলো জানে → সৰ্বজ্ঞ
• যাৰ ভয় নাই → নিৰ্ভীক
বাক্-সংহতিৰ বৈশিষ্ট্য
বাক্-সংহতিৰ কিছুমান মুখ্য বৈশিষ্ট্য তলত দিয়া হ'ল—
1. বহু শব্দৰ সলনি এটা মাত্ৰ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
2. মূল অৰ্থ একেই থাকে, কেৱল প্ৰকাশৰ ধৰণ চুটি হয়।
3. ভাষা সহজ, সুন্দৰ আৰু প্ৰভাৱশালী হয়।
4. ভাষাৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰে।
5. শব্দভাণ্ডাৰ (Vocabulary) বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰে।
বাক্-সংহতিৰ গুৰুত্ব
1. ভাষাক চুটি, সহজ আৰু সুন্দৰ কৰি তোলে।
2. একে অৰ্থ কম শব্দত স্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি।
3. লিখনী অধিক সাৱলীল আৰু আকৰ্ষণীয় হয়।
4. ভাষাৰ সৌন্দৰ্য আৰু মান বৃদ্ধি পায়।
5. শব্দভাণ্ডাৰ বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰে।
বাক্-সংহতিৰ উদাহৰণ
এতিয়ালৈকে আমি বাক্-সংহতিৰ সংজ্ঞা, বৈশিষ্ট্য, নিয়ম আৰু গুৰুত্ব শিকিলোঁ। এতিয়া আহা, আমি বাক্-সংহতিৰ কিছুমান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ উদাহৰণ শিকোঁ।
বাক্-সংহতি প্ৰথমে অলপ কঠিন যেন লাগিব পাৰে, কিন্তু সঠিক পদ্ধতিত শিকিলে ই অতি সহজ। মোৰ পৰামৰ্শ হৈছে—প্ৰথমে বহু শব্দ বা বাক্যাংশটো ভালদৰে পঢ়ক। তাৰ পিছত ইয়াৰ অৰ্থ বুজিবলৈ চেষ্টা কৰক। তাৰ পিছত সেই একে অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা এটা মাত্ৰ উপযুক্ত শব্দটো মনত ৰাখক। এইদৰে শিকিলে বাক্-সংহতি কেতিয়াও সহজে পাহৰি নাযাব।
আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হ'ল, কিছুমান বাক্-সংহতিৰ এটাতকৈ অধিক শুদ্ধ উত্তৰ থাকে। সেয়েহে কেৱল এটা শব্দ মনত ৰখাৰ সলনি সকলো গ্ৰহণযোগ্য উত্তৰ জানিবলৈ চেষ্টা কৰক। লগতে প্ৰতিটো শব্দৰ শুদ্ধ বানানও মনত ৰাখিব, কিয়নো পৰীক্ষাত শুদ্ধ বানানৰ ওপৰতো নম্বৰ নিৰ্ভৰ কৰে।
যদি আপুনি পঞ্চম শ্ৰেণীৰ পৰা দ্বাদশ শ্ৰেণীলৈকে পঢ়ি আছে, তেন্তে এই বাক্-সংহতিৰ তালিকাখন আপোনাৰ বাবে অতি উপযোগী। ইয়াত দিয়া উদাহৰণসমূহ নিয়মিত পঢ়ি আৰু অনুশীলন কৰিলে বাক্-সংহতি সহজে বুজিব আৰু মনত ৰাখিব পাৰিব।
মই চেষ্টা কৰিছোঁ পৰীক্ষাৰ দৃষ্টিৰে বেছি ব্যৱহৃত আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ বাক্-সংহতিবোৰ একেলগে সজাই দিবলৈ। সেয়েহে প্ৰতিটো উদাহৰণ মনোযোগে পঢ়ক, নিয়মিত অনুশীলন কৰক আৰু সময়ে সময়ে পুনৰাবৃত্তি কৰক। বিশ্বাস কৰক, নিয়মিত অভ্যাস কৰিলে বাক্-সংহতি আপোনাৰ বাবে এটা সহজ আৰু নম্বৰ পোৱাকৈ বিষয় হৈ পৰিব।
তলত পৰীক্ষাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ১৯২টা বাক্-সংহতিৰ উদাহৰণ দিয়া হৈছে।
ক্ৰ. নং
|
বাক্-সংহতি | উপযুক্ত শব্দ |
| ১ | গোটেই জীৱনজুৰি | আজীৱন। |
| ২ | যি মাটিত সাৰ নাই | অসাৰুৱা। |
| ৩ | যি তিৰোতাই কাপোৰ ব'ব জানে | শিপিনী। |
| ৪ | আনৰ ভাল দেখিব নোৱাৰা | পৰশ্ৰীকাতৰ, চকু-চৰহা। |
| ৫ | ম'হ বন্ধা ঠাই | খুঁটি। |
| ৬ | যি আনৰ বস্তু বলেৰে কাঢ়ি নিয়ে | ডকাইত। |
| ৭ | যি খুজি খায় | খোজনিয়াৰ। |
| ৮ | যি কথাৰ অৰ্থ নাই | নিৰৰ্থক, অৰ্থহীন, অৰ্থশূন্য। |
| ৯ | গৰু বন্ধা ঠাই | গোহালি। |
| ১০ | যি মাগি খায় | মগনিয়াৰ। |
| ১১ | যি আনৰ অধীন | পৰাধীন। |
| ১২ | কলেৰে ভৰা যি ঠাই | কলনি। |
| ১৩ | ঘাঁহেৰে ভৰা যি ঠাই | ঘাঁহনি। |
| ১৪ | যি লোকে বিশ্বাস ৰাখিব নোৱাৰে | অবিশ্বাসী। |
| ১৫ | যি দীৰ্ঘকাল জীয়াই থাকে | দীৰ্ঘজীৱী। |
| ১৬ | খাবলৈ অনা কল-পুলি | পচলা। |
| ১৭ | যি মাটিৰ উৎপাদিকা শক্তি নাই | অনুৰ্বৰা। |
| ১৮ | যি আনৰ অধীন নহয় | স্বাধীন। |
| ১৯ | কাণেৰে নুশুনা যি মানুহ | কলা। |
| ২০ | যি আগেয়ে শুনা নাই | অশ্ৰুতপূৰ্ব। |
| ২১ | যি নিজৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি চলে | আত্মনিৰ্ভৰশীল, স্বাৱলম্বী। |
| ২২ | যি বস্তু দিব পৰা নাযায় | অদেয়। |
| ২৩ | যি দেশৰ হকে মৃত্যুবৰণ কৰে | শ্বহীদ (ছহিদ)। |
| ২৪ | যাক সহজতে লাভ কৰিব নোৱাৰি | দুৰ্লভ। |
| ২৫ | যি মানুহৰ নিজাপী ঘৰ-বাৰী নাই, একে ঠাইতে থিতাপি হৈ নাথাকে | অঘৰী। |
| ২৬ | যি পথৰপৰা বিচলিত হৈছে | পথভ্ৰষ্ট। |
| ২৭ | যাৰ বল আছে | বলী। |
| ২৮ | যি আনৰ মুখলৈ বাট চাই থাকে | পৰমুখাপেক্ষী। |
| ২৯ | যি জন্তু ঘৰত পোহা হয় | পোহনীয়া। |
| ৩০ | যি চিঠি বিলায় | পিয়ন। |
| ৩১ | যি পৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি চলে | পৰনিৰ্ভৰশীল। |
| ৩২ | যি অতিশয় দীঘল নহয় | নাতিদীৰ্ঘ। |
| ৩৩ | যি লোকে নোহোৱা বস্তু উদ্ভাৱন কৰে | আৱিষ্কাৰক, আৱিষ্কৰ্তা। |
| ৩৪ | যি ঘটনা আগেয়ে ঘটা নাই | অভূতপূৰ্ব। |
| ৩৫ | যাক সহজতে লাভ কৰা যায় | সুলভ, অনায়াসলভ্য, সহজলভ্য। |
| ৩৬ | যি জুইত পুৰি নাযায় | অদাহ্য। |
| ৩৭ | যি কথা জনা নাযায় | অজ্ঞাত, অজানিত। |
| ৩৮ | যি ঠাই অতি ঠাণ্ডাও নহয়, গৰমো নহয় | নাতিশীতোষ্ণ। |
| ৩৯ | যি জন কৰ্মত বীৰৰ তুল্য | কৰ্মবীৰ। |
| ৪০ | যি দুয়োটা চকুৰে দেখা নাপায় | অন্ধ। |
| ৪১ | যাৰ নাম ৰাতিপুৱাই স্মৰণ কৰা উচিত | প্ৰাতঃস্মৰণীয়। |
| ৪২ | যি জনে বিয়া কৰোৱা নাই | অবিবাহিত, আবিয়ৈ। |
| ৪৩ | যি তিৰোতাই ধান ৰোৱে | ৰোৱনী। |
| ৪৪ | যাৰ একোৱেই নাই | অকিঞ্চন, নিঃস্ব। |
| ৪৫ | যি ঠাই অতি কষ্টেৰে লঙ্ঘন কৰা যায় | দুৰ্লংঘ্য। |
| ৪৬ | বনত থকা বস্তু বা জন্তু | বনৰীয়া। |
| ৪৭ | যি মানুহে দেশক ভাল পায় | দেশপ্ৰেমিক। |
| ৪৮ | যি এটা চকুৰে নেদেখে | কণা। |
| ৪৯ | যাৰ ধন আছে | ধনী। |
| ৫০ | ঘৰত থকা জন্তু | ঘৰচীয়া। |
| ৫১ | যি সহজতে জীণ নাযায় | গুৰুপাকী, দুষ্পাচ্য। |
| ৫২ | যাৰ বল নাই | নিৰ্বল, দুৰ্বল। |
| ৫৩ | যাক লংঘন কৰিব নোৱাৰি | অলংঘ্য, অলংঘনীয়। |
| ৫৪ | বাটেৰে যোৱা মানুহ | বাটৰুৱা। |
| ৫৫ | য'ত বহুতো ল'ৰা-ছোৱালীয়ে পঢ়ে | পঢ়াশালি, বিদ্যালয়। |
| ৫৬ | আহাৰ জীৰ্ণ নোহোৱা কাৰণে হোৱা বেমাৰ | অজীৰ্ণ। |
| ৫৭ | যাৰ পিতৃ-মাতৃ দুয়ো মৰিছে | ঘাট মাউৰা। |
| ৫৮ | যি মানুহ দেশৰ ভক্ত | দেশভক্ত। |
| ৫৯ | যি জন সাহিত্যত সম্ৰাটৰ তুল্য | সাহিত্য-সম্ৰাট। |
| ৬০ | বৰষুণ নোহোৱা যি বতৰ | খৰাং। |
| ৬১ | যি সঁচা কথা কয় | সত্যবাদী। |
| ৬২ | যি তিৰোতাৰ স্বামী মৰিছে | বিধৱা, বাঁৰী। |
| ৬৩ | হঠাতে হোৱা যি ঘটনা | আকস্মিক। |
| ৬৪ | যাক বুজিব পাৰি | বোধগম্য। |
| ৬৫ | যি নিজৰ নিজকে পণ্ডিত বুলি ভাবে | পণ্ডিতম্মন্য। |
| ৬৬ | যি একে গোত্ৰৰ | সগোত্ৰ। |
| ৬৭ | সোণৰ দৰে বৰণ যাৰ | সোণালী, সোণোৱালী। |
| ৬৮ | যি পুৰুষৰ ঘৈণীয়েক মৰিছে | বৰলা, বিপত্নীক। |
| ৬৯ | যি যন্ত্ৰৰে হাতেৰে সূতা কাটে | যঁতৰ। |
| ৭০ | যি তিৰোতাই ধান দায় | দাৱনী। |
| ৭১ | যি ইন্দ্ৰিয় জয় কৰিব পাৰে | জিতেন্দ্ৰিয়। |
| ৭২ | যাক সহজে বুজা যায় | সহজবোধ্য। |
| ৭৩ | গধূলি চকুৰে যি নেদেখে | কুকুৰীকণা। |
| ৭৪ | জুই ধৰি ৰখা যি ঠাই | জুহাল। |
| ৭৫ | ৰূপৰ দৰে বৰণ যাৰ | ৰূপোৱালী, ৰূপালী। |
| ৭৬ | মাটিৰে যি নিৰ্মিত | মৃণ্ময়। |
| ৭৭ | মেলত যি পাৰ্গত | মেলেকী। |
| ৭৮ | ৰন্ধা-বঢ়া কৰা যি ঠাই | ৰান্ধনি-শাল। |
| ৭৯ | বং আছে য'ত | বঙালী। |
| ৮০ | ভোগ আছে য'ত | ভোগালী। |
| ৮১ | যি ঈশ্বৰক বিশ্বাস নকৰে | নাস্তিক। |
| ৮২ | যি অনুষ্ঠান শৰৎ কালত হয় | শাৰদীয়। |
| ৮৩ | যাক ভেদ কৰিব নোৱাৰি | অভেদ্য। |
| ৮৪ | একে সময়তে হোৱা | সমসাময়িক। |
| ৮৫ | যি উপকাৰীৰ উপকাৰ স্বীকাৰ কৰে | কৃতজ্ঞ। |
| ৮৬ | সাহ যাৰ আছে | সাহসী, সাহিয়াল। |
| ৮৭ | যি গুণীৰ গুণ বুজিব পাৰে | গুণগ্ৰাহী। |
| ৮৮ | যি পৰিণাম চিন্তা কৰি কাম কৰে | পৰিণামদৰ্শী। |
| ৮৯ | লোকক দেখি পাছত যি কৰা যায় | অনুকৰণ। |
| ৯০ | স্বামী থকা তিৰোতা | আয়তী, সধৱা। |
| ৯১ | যি বিদেশৰপৰা আহে | বিদেশী। |
| ৯২ | যি কষ্ট সহিব পাৰে | কষ্টসহিষ্ণু। |
| ৯৩ | যি ঈশ্বৰক বিশ্বাস কৰে | আস্তিক। |
| ৯৪ | যি মাতৃৰ মাত্ৰ এটাহে সন্তান | কাকবন্ধ্যা। |
| ৯৫ | যি কোনো কাম কৰিব নোৱাৰে | অকৰ্মণ্য, অসাঁঠন। |
| ৯৬ | যি ভৱিষ্যৎ চিন্তা কৰিব পাৰে | দূৰদৰ্শী। |
| ৯৭ | যাক সহজে ভেদ কৰিব নোৱাৰি | দুৰ্ভেদ্য। |
| ৯৮ | যি কৰ্তব্য স্থিৰ কৰিব নোৱাৰে | কিংকৰ্তব্যবিমূঢ়, হতবুদ্ধি। |
| ৯৯ | যি বিধিসম্মত | বৈধ। |
| ১০০ | যি বিধিসম্মত নহয় বা বিধিৰ বিৰোধী | অবৈধ। |
| ১০১ | যাক সহজতে ভাঙিব পাৰে | ভংগুৰ। |
| ১০২ | যি উপকাৰীৰ উপকাৰ স্বীকাৰ নকৰে | অকৃতজ্ঞ, কৃতঘ্ন। |
| ১০৩ | একে মাকৰ যি সন্তান | সহোদৰ, সোদৰ। |
| ১০৪ | লোকৰপৰা পোৱা নিন্দা | লোকনিন্দা। |
| ১০৫ | মিছা কথা যি কয় | মিছলীয়া। |
| ১০৬ | দৰমহা নোলোৱাকৈ কৰা কাম | অবৈতনিক। |
| ১০৭ | যি কথা কোৱা উচিত নহয় | অকথনীয়, অকথ্য। |
| ১০৮ | যি ক্ষয় হ'বলৈ ধৰিছে | ক্ষয়িষ্ণু। |
| ১০৯ | এবাৰ গুটি লাগি মৰা গছ | ঔষধি। |
| ১১০ | বিহুৰ আগদিনা | উৰুকা। |
| ১১১ | পি খোৱা যি বস্তু | পেয়। |
| ১১২ | লোকক দেখি পিছে পিছে যোৱা | অনুসৰণ। |
| ১১৩ | খাৰণি সনা সৰিয়হৰ গুৰি | খাৰলি, বেহুৱা। |
| ১১৪ | মাটিৰ নিচেই সৰু টেকেলি | ভুৰুকা। |
| ১১৫ | আনৰ দোষ দেখা স্বভাৱ | অসূয়া। |
| ১১৬ | ঠেং নোহোৱা ভেকুলী পোৱালি | লালুকী। |
| ১১৭ | চেলেকি খোৱা যি বস্তু | লেহ্য। |
| ১১৮ | প্ৰাণক পণ কৰি | প্ৰাণপণে। |
| ১১৯ | বটা সৰিয়হেৰে কৰা চাটনি | কাহুঁদী। |
| ১২০ | যি ধন খৰচ নকৰে | কৃপণ। |
| ১২১ | যি মাটি ফুটি ওলায় | উদ্ভিদ। |
| ১২২ | যাৰ নাম নাই | অনামী, অনামা। |
| ১২৩ | যি মাছ-মাংস নাখায় | নিৰামিষাহাৰী। |
| ১২৪ | যি যোগৰপৰা ভ্ৰষ্ট হৈছে | যোগভ্ৰষ্ট। |
| ১২৫ | যি কথা বিশ্বাস কৰিব নোৱাৰি | অবিশ্বাস্য। |
| ১২৬ | মিহি নোহোৱা গুৰি বা বস্তুৰ লগত থকা আধাখুন্দা গুৰি | খৰচি। |
| ১২৭ | যি মৰোঁ মৰোঁ অৱস্থা হৈছে | মুমূৰ্ষু। |
| ১২৮ | যি অলপতে শুনে | শহাকণীয়া। |
| ১২৯ | যি নানা অভাৱত থাকে | অভাৱগ্ৰস্ত, অভাৱী। |
| ১৩০ | য'ত মানুহ বেছি | জন-বহুল। |
| ১৩১ | যাৰ মূৰত চুলি নাই | তপা। |
| ১৩২ | যাৰ পূৰ্বজন্মৰ কথা মনত আছে | জাতিস্মৰ। |
| ১৩৩ | যি মাছ-মাংস খায় | আমিষাহাৰী। |
| ১৩৪ | যি অলপতে ভয় খায় | ভয়াতুৰ। |
| ১৩৫ | যাৰ কথাৰ সাঁচ নাই | লপা। |
| ১৩৬ | যি ঘৰত ধান থয় বা ধান থোৱা ঘৰ | ভঁৰাল। |
| ১৩৭ | যি ভিক্ষা কৰি জীৱন নিৰ্বাহ কৰে | ভিক্ষাৰী। |
| ১৩৮ | যি নিয়মমতে খৰচ নকৰে | অমিতব্যয়ী। |
| ১৩৯ | জন্তুৰ নিচিনা | জান্তৱ। |
| ১৪০ | নাম নিদিয়াকৈ দিয়া (চিঠি আদি) | বেনামী। |
| ১৪১ | পনীয়া গাখীৰ দিয়া গাই | জলাহী। |
| ১৪২ | বাঁহ-গাজ খুন্দি তৈয়াৰ কৰা খাদ্য-বস্তু | খৰিচা। |
| ১৪৩ | যি নিজে নিজে হয় | স্বয়ম্ভূ। |
| ১৪৪ | যাৰ মৰণ নাই | অমৰ। |
| ১৪৫ | যি কণীৰপৰা জন্মে | অণ্ডজ। |
| ১৪৬ | যি ভৱিষ্যৎ চিন্তা কৰিব নোৱাৰে | অদূৰদৰ্শী। |
| ১৪৭ | যি কাৰো পক্ষৰ বা ফলীয়া নহয় | নিৰপেক্ষ। |
| ১৪৮ | যি জানিব খোজে বা জানিবলৈ আগ্ৰহী | জিজ্ঞাসু। |
| ১৪৯ | যাৰ সীমা আছে বা যি সীমাবদ্ধ | সসীম। |
| ১৫০ | যি একো নাজানে | অজ্ঞ। |
| ১৫১ | যাক পৰিত্যাগ কৰিব নোৱাৰি | অপৰিহাৰ্য, অপৰিত্যাজ্য। |
| ১৫২ | যি অনাই-বনাই ঘূৰি ফুৰে | যাযাবৰ। |
| ১৫৩ | যি সমাপ্ত হোৱা নাই | অসমাপ্ত। |
| ১৫৪ | যাৰ আদি নাই | অনাদি। |
| ১৫৫ | যি নিয়ম মতে খৰচ কৰে | মিতব্যয়ী। |
| ১৫৬ | যি নিশাহে চৰে | নিশাচৰ। |
| ১৫৭ | যাৰ ধৰ্মলৈ ভয় আছে | ধৰ্মভীৰু। |
| ১৫৮ | যি আনফালে মন দিয়ে | অন্যমনস্ক। |
| ১৫৯ | যি বিষ্ণুক উপাসনা কৰে | বৈষ্ণৱ। |
| ১৬০ | যি শিৱক উপাসনা কৰে | শৈৱ। |
| ১৬১ | যি শক্তিক উপাসনা কৰে | শাক্ত। |
| ১৬২ | যাৰ সীমা নাই | অসীম। |
| ১৬৩ | যি বাঢ়িবলৈ ধৰিছে | বৃদ্ধিষ্ণু। |
| ১৬৪ | যি সহ্য কৰিব পাৰে | সহিষ্ণু। |
| ১৬৫ | যাৰ হাত আঁঠুৰ তললৈকে পৰা | আজানুলম্বিত। |
| ১৬৬ | যি দুই হাত সমানে চলাব পাৰে | সব্যসাচী। |
| ১৬৭ | যাক কল্পনা কৰিব নোৱাৰি | কল্পনাতীত, অকল্পনীয়। |
| ১৬৮ | যাক মূল্য দি কিনিব নোৱাৰি | অমূল্য। |
| ১৬৯ | যাৰ অন্ত নাই | অনন্ত। |
| ১৭০ | এটা সন্তান হোৱাৰপৰা আন এটা হোৱালৈকে সময় | আনজ। |
| ১৭১ | যি গোচৰ তৰে | গুচৰীয়া। |
| ১৭২ | যাৰ ওপৰত গোচৰ তৰে | পদকীয়া। |
| ১৭৩ | যাৰ আগমন আহ্বান কৰা হয় | স্বাগত। |
| ১৭৪ | যাৰ সকলো বস্তু অঁটাকৈ আছে | আটন্তিয়াৰ। |
| ১৭৫ | যাৰ ঋণ আছে | ঋণী। |
| ১৭৬ | কাৰো নাম নধৰাকৈ পৰা গালি | গুৱাল-গালি। |
| ১৭৭ | কোনো কাৰ্য কৰিবলৈ স্থিৰ কৰা | কৃতসংকল্প। |
| ১৭৮ | যি একেলগে পঢ়ে | সহপাঠী। |
| ১৭৯ | যাৰ আশ্ৰয় নাই | নিৰাশ্ৰয়। |
| ১৮০ | বধ কৰিবৰ ইচ্ছা | জিঘাংসা। |
| ১৮১ | যাক বৰ্ণনা কৰিব নোৱাৰি | অবৰ্ণনীয়। |
| ১৮২ | যাক নিবাৰণ কৰিব নোৱাৰি | অনিবাৰ্য। |
| ১৮৩ | যাক বধ কৰা উচিত | বধ্য। |
| ১৮৪ | যাৰ বিবেচনা শক্তি নাই | অবিবেচক। |
| ১৮৫ | যিটো সুধিবলগীয়া | জিজ্ঞাস্য। |
| ১৮৬ | মাগিলেও ভিক্ষা নোপোৱা সময় | দুৰ্ভিক্ষ। |
| ১৮৭ | কোনো কথাৰ নিশ্চয় কৰিবলৈ পঠোৱা বিশ্বাসী মানুহ | সঁজাতী। |
| ১৮৮ | একেজন গুৰুৰে শিষ্য | সতীৰ্থ, হৰিভকত। |
| ১৮৯ | যাক বধ কৰা অনুচিত | অবধ্য। |
| ১৯০ | য'ত কোনো মানুহ নাই | জনশূন্য। |
| ১৯১ | য'লৈ যোৱা কষ্টসাধ্য | দুৰ্গম। |
| ১৯২ | যি নিজৰ পেটলৈহে চিন্তা কৰে | আপোনপেটীয়া, স্বাৰ্থপৰ। |
পৰীক্ষাত সঘনাই সোধা ৩০টা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বাক্-সংহতি
বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাত তলৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰত আবেদন সঘনাই আহে।
বাক্-সংহতি অনুশীলনী
এতিয়ালৈকে আপুনি বাক্-সংহতিৰ সংজ্ঞা, নিয়ম আৰু উদাহৰণসমূহ পঢ়ি সম্পূৰ্ণ কৰিলে। এতিয়া নিজৰ প্ৰস্তুতি পৰীক্ষা কৰাৰ সময়। তলত দিয়া অনুশীলনীসমূহ পৰীক্ষাৰ ধৰণ অনুসৰি প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। প্ৰথমে কোনো উত্তৰ নাচাই নিজে চেষ্টা কৰি প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখক। সকলো প্ৰশ্ন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত তলত দিয়া উত্তৰমালাৰ সৈতে মিলাই নিজৰ উত্তৰ পৰীক্ষা কৰক। যিবোৰ প্ৰশ্নত ভুল হ'ব, সেই বাক্-সংহতিবোৰ আকৌ এবাৰ পঢ়ি পুনৰ অনুশীলন কৰক। নিয়মিতভাৱে এই অনুশীলনীসমূহ কৰিলে বাক্-সংহতি সহজে মনত থাকিব আৰু বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাত আত্মবিশ্বাসেৰে শুদ্ধ উত্তৰ লিখিব পাৰিব।
বাক্-সংহতি অনুশীলনী (Practice Set)
ক) শূন্যস্থান পূৰণ কৰাঃ
১। যি মানুহে দেশক ভাল পায় — __________।
২। যি আনৰ অধীন নহয় — __________।
৩। যি সঁচা কথা কয় — __________।
৪। যি ঈশ্বৰক বিশ্বাস নকৰে — __________।
৫। যি উপকাৰীৰ উপকাৰ স্বীকাৰ কৰে — __________।
৬। যাৰ মৰণ নাই — __________।
৭। যাক সহজতে লাভ কৰিব নোৱাৰি — __________।
৮। যি দুয়োটা চকুৰে দেখা নাপায় — __________।
৯। যি জনে বিয়া কৰোৱা নাই — __________।
১০। যি ঘটনা আগেয়ে ঘটা নাই — __________।
১১। যি মানুহ দেশৰ ভক্ত — __________।
১২। যাৰ ধন আছে — __________।
১৩। যি জুইত পুৰি নাযায় — __________।
১৪। যি মাছ-মাংস নাখায় — __________।
১৫। যি মাছ-মাংস খায় — __________।
১৬। যাৰ একোৱেই নাই — __________।
১৭। যি একো নাজানে — __________।
১৮। যি আনৰ ভাল দেখিব নোৱাৰে — __________।
১৯। যি পৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি চলে — __________।
২০। যি নিজৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি চলে — __________।
খ) সঠিক উত্তৰটো বাছি লিখাঃ
১। যি মাছ-মাংস নাখায়—
(ক) আমিষাহাৰী
(খ) নিৰামিষাহাৰী
(গ) ভিক্ষাৰী
(ঘ) কৃপণ
২। যি দেশৰ হকে মৃত্যুবৰণ কৰে—
(ক) দেশভক্ত
(খ) শ্বহীদ
(গ) ধনী
(ঘ) সত্যবাদী
৩। যাৰ একোৱেই নাই—
(ক) ধনী
(খ) অকিঞ্চন
(গ) মানী
(ঘ) অন্ধ
৪। যি ঈশ্বৰক বিশ্বাস কৰে—
(ক) নাস্তিক
(খ) আস্তিক
(গ) কৃতজ্ঞ
(ঘ) স্বাৱলম্বী
৫। যি আনৰ ভাল দেখিব নোৱাৰে—
(ক) পৰশ্ৰীকাতৰ
(খ) দেশপ্ৰেমিক
(গ) কৃতজ্ঞ
(ঘ) পৰনিৰ্ভৰশীল
গ) মিলোৱা (Match the Following)
| ক | খ |
| যি মানুহে দেশক ভাল পায় | অন্ধ |
| যাৰ মৰণ নাই | দেশপ্ৰেমিক |
| যি দুয়োটা চকুৰে দেখা নাপায় | অমৰ |
| যি জুইত পুৰি নাযায় | অদাহ্য |
| যি একো নাজানে | অজ্ঞ |
উত্তৰমালা
ক) শূন্যস্থান পূৰণ
১। দেশপ্ৰেমিক
২। স্বাধীন
৩। সত্যবাদী
৪। নাস্তিক
৫। কৃতজ্ঞ
৬। অমৰ
৭। দুৰ্লভ
৮। অন্ধ
৯। অবিবাহিত
১০। অভূতপূৰ্ব
১১। দেশভক্ত
১২। ধনী
১৩। অদাহ্য
১৪। নিৰামিষাহাৰী
১৫। আমিষাহাৰী
১৬। অকিঞ্চন
১৭। অজ্ঞ
১৮। পৰশ্ৰীকাতৰ
১৯। পৰনিৰ্ভৰশীল
২০। আত্মনিৰ্ভৰশীল / স্বাৱলম্বী
খ) MCQ-ৰ উত্তৰ
১। (খ) নিৰামিষাহাৰী
২। (খ) শ্বহীদ
৩। (খ) অকিঞ্চন
৪। (খ) আস্তিক
৫। (ক) পৰশ্ৰীকাতৰ
গ) মিলোৱাৰ উত্তৰ
• যি মানুহে দেশক ভাল পায় → দেশপ্ৰেমিক
• যাৰ মৰণ নাই → অমৰ
• যি দুয়োটা চকুৰে দেখা নাপায় → অন্ধ
• যি জুইত পুৰি নাযায় → অদাহ্য
• যি একো নাজানে → অজ্ঞ